ul. Rudnickiego 3a lok 16 H Warszawa Bielany
ul Szaserów 102 Warszawa Praga

Rehabilitacja po usunięciu węzłów chłonnych dołu pachowego

fizjoterapia po usunięciu węzłów chłonnych

Rehabilitacja po usunięciu węzłów chłonnych dołu pachowego jest nieodzownym elementem w procesie powrotu do zdrowia pacjentek po operacjach onkologicznych, takich jak mastektomia. Usuwanie węzłów chłonnych może prowadzić do różnych komplikacji, dlatego odpowiednia rehabilitacja po mastektomii jest kluczowa dla poprawy jakości życia. W zależności od zaawansowania choroby oraz tego czy komórki nowotworowe znalazły się już w węzłach, chirurg usuwa odpowiednią ilość węzłów.

Istnieje aktualnie procedura węzła wartowniczego, która polega na oznaczeniu pierwszego węzła odbierającego chłonkę z piersi, dzięki czemu u wielu kobiet nie trzeba od razu wycinać wszystkich węzłów. Rak piersi kojarzy się tylko z utratą gruczołu piersiowego, jednak po wycięciu guza i węzłów pojawiają się różne skutki uboczne leczenia.

pasek

Podstawy rehabilitacji po usunięciu węzłów chłonnych

Postępowanie usprawniające po usunięciu węzłów chłonnych dołu pachowego obejmuje szereg działań mających na celu przywrócenie pełnej sprawności fizycznej oraz zapobieganie powikłaniom, takim jak obrzęk limfatyczny. Kluczowe elementy rehabilitacji to drenaż i masaż limfatyczny, wprowadzenie profilaktyki przeciwobrzękowej, dodatkowo stosuje się terapię blizn, kinesiotaping, aquavibron (masaż wibracyjny). Po usunięciu węzłów chłonnych dołu pachowego część pacjentek doświadcza sznurów limfatycznych (tzw. AWS). Z reguły pojawiają się pod pachą, wyglądają jak struny, mocno ograniczają zakres ruchu i są bolesne. Jest to przykre powikłanie lecz szybkie do eliminacji jeżeli pacjentka szybko zgłosi się do fizjoterapeuty.

Znaczenie wczesnego rozpoczęcia rehabilitacji

Wczesne rozpoczęcie rehabilitacji jest niezwykle ważne. Proste ćwiczenia można rozpocząć już w pierwszej dobie po operacji. Kilka dni po operacji można wprowadzić delikatny masaż, który wspomaga odpływ chłonki z klatki piersiowej i kończyny górnej. Wczesna interwencja minimalizuje ryzyko powikłań i przyspiesza proces powrotu do pełnej sprawności. Postępowanie fizjoterapeutyczne powinno być indywidualnie dobrane do rodzaju operacji i stanu pacjenta.

Jakie są główne cele postępowania rehabilitacyjnego?

Postępowanie usprawniające po usunięciu węzłów powinno skupiać się na poprawie działania układu chłonnego. Po chirurgicznym wycięciu węzłów chłonnych pachowych fizjoterapia powinna obejmować głównie klatkę piersiową i rękę.

  1. Zmniejszenie zastoju chłonki pooperacyjnej – często po operacji i usunięciu drenu pooperacyjnego pojawia się problem zastoju chłonki. Chłonka zbiera się w okolicy klatki piersiowej, łopatki, pachy. Aby uniknąć chirurgicznego jej odciągania, należy wprowadzić drenaż limfatyczny, który usprawni proces odpływu chłonki i pozwoli na gojenie.
  2. Profilaktyka przeciwobrzękowa – wprowadzenie u pacjentki zasad profilaktyki przeciwobrzękowej dostosowanych do jej stylu życia. Jednym z elementów tej profilaktyki w przypadku limfadenektomii jest dobranie profilaktycznego rękawa kompresyjnego, który pacjentka będzie nosiła w momentach ryzyka przeciążenia ręki, w czasie aktywności sportowej i podróży. Dodatkowo należy edukować pacjentkę o postępowaniu na co dzień, które pozwoli jej uniknąć wystąpienia obrzęku limfatycznego. Należy do tego spanie z ręką opartą na specjalnym klinie, co zapewnia lepszy odpływ chłonki.
  3. Redukcja obrzęku – jeżeli jednak pojawi się obrzęk ręki lub ramienia u pacjentki, należy zareagować natychmiast i wprowadzić KTP – Kompleksową Terapię Przeciwobrzękową. Składa się ona z drenażu limfatycznego, bandażowania wielowarstwowego orasz dobrania rękawa kompresyjnego szytego na miarę. Należy pamiętać, że redukcja obrzęków jest skuteczna jeżeli wszystkie elementy KTP zostaną wprowadzone. W przypadku pojawienia się obrzęku, sam drenaż to za mało. Aby zredukować obrzęk, a następnie zapobiec jego ponownemu zwiększeniu się, należy stosować odzież uciskową, która jest nieodzownym elementem KTP.

Zagrożenia obrzękiem limfatycznym po usunięciu węzłów chłonnych

Obrzęk, będący wynikiem nagromadzenia płynu limfatycznego, występuje jako najczęstszy skutek uboczny po limfadenektomii węzłów chłonnych. Objawia się obrzękiem ręki, uczuciem ciężkości, bólem i ograniczeniem jej ruchomości. Nieleczony może prowadzić do poważnych komplikacji, takich jak infekcje czy fibroza. Obrzęk początkowo może pojawiać się tylko w jednym miejscu na ręce i nie wyglądać groźnie, jednak nie redukowany obrzęk będzie zwiększał swoją objętość. Należy mieć na uwadze, że im szybciej zostaną wprowadzone elementy terapii przeciwobrzękowej, tym większe powodzenie w terapii i lepsze wyniki. Niestety, jeżeli miałaś limfadenektomii i zauważysz pierwsze objawy obrzęku, musisz wiedzieć, że nie „wchłonie” się on sam, dlatego nie zwlekaj i znajdź fizjoterapeutę wykonującego terapię przeciwobrzękową. Obrzęk po limfadenektomii może pojawić się w dowolnym momencie życia, jednak statystycznie najczęściej pojawia się około 2 lata po leczeniu onkologicznym.

Skutki usunięcia węzłów chłonnych dla układu limfatycznego

Resekcja węzłów chłonnych zaburza prawidłowe krążenie limfy, co może powodować wystąpienie obrzęku limfatycznego. Węzły chłonne pachowe są ważną częścią układu limfatycznego, które odprowadzają chłonkę z kończyny górnej. Po ich usunięciu, układ limfatyczny po stronie operowanej ciała jest zaburzony, a odpływ chłonki z ręki utrudniony. Układ chłonny jest kluczowy dla odporności organizmu, a jego zaburzenia mogą prowadzić do osłabienia odporności i większej podatności na infekcje. Dlatego tak ważne jest monitorowanie stanu zdrowia i stosowanie odpowiednich metod zapobiegania powikłaniom. Dodatkowo należy wystrzegać się złamań ręki po stronie limfadenektomii, skaleczeń i zadrapań tej ręki. Każde przerwanie ciągłości skóry narusza barierę ochronną i układ chłonny powierzchowny, co może prowadzić do stanu zapalnego naczyń limfatycznych. Każdy taki stan zapalny zwiększa ryzyko wystąpienia obrzęku.

Metody zapobiegania i leczenia obrzęku limfatycznego

Leczenie i zapobieganie obrzękowi limfatycznemu obejmuje kilka kluczowych strategii. Główną i jedyną terapią redukującą obrzęki jest KTP _ Kompleksowa Terapia Przeciwobrzękowa. Składa się ona z:

  1. Drenażu limfatycznego: są to specjalistyczne techniki pomagające w przepływie limfy i redukcji obrzęku – stosowany zarówno jako profilaktyka oraz kiedy obrzęk już wystąpi. Drenaż taki składa się z opracowania centralnego ciała oraz kończyny objętej obrzękiem. Jest to technika delikatna i niebolesna dla pacjenta.
  2. Kompresjoterapia: Stosowanie specjalistycznego bandażowania wielowarstwowego w fazie redukcyjnej obrzęku, a następnie po doborze odpowiedniej odzieży uciskowej szytej na miarę, noszenie jej na co dzień. Bandażowanie ma za zadanie zredukować obrzęk, natomiast produkt kompresyjny utrzymuje i stabilizuje obrzęk w zredukowanej formie. Pacjenci dotknięci obrzękiem powinni nosić produkty kompresyjne codziennie. Odzież kompresyjna powinna zostać indywidualnie dopasowana do pacjenta.
  3. Ćwiczenia fizyczne: Regularne, łagodne ćwiczenia wykonywane w kompresji poprawiające krążenie limfatyczne i krwionośne.
  4. Pielęgnacja skóry: Unikanie urazów i infekcji skóry, które mogą zaostrzyć obrzęk, odpowiednie nawilżanie skóry, prawidłowe zaopatrzenie ran. Warto wiedzieć, że rany nie są przeciwskazaniem do kompresjoterapii, a wręcz wskazaniem.

Rola automasażu i drenażu limfatycznego

Automasaż oraz profesjonalny drenaż są kluczowymi elementami w terapii obrzęku. Taki masaż można wykonywać samodzielnie w domu po odpowiednim przeszkoleniu przez fizjoterapeutę, co pomaga w codziennym radzeniu sobie z obrzękiem. Wykonywany jest zarówno w profilaktyce obrzęku, jak i w czasie kiedy obrzęk już wstąpił. Należy robić go dwa razy dziennie – rano i wieczorem. Masaż limfatyczny wykonywany w domu przez pacjentkę nie zastąpi jednak pełnej terapii z drenażem u fizjoterapeuty specjalizującego się w obrzękach.

Rola fizjoterapii w rehabilitacji onkologicznej

Fizjoterapia odgrywa kluczową rolę w rehabilitacji onkologicznej. Indywidualnie dostosowane programy odpowiednich ćwiczeń pomagają pacjentkom odzyskać siłę, ruchomość i poprawić jakość życia. Fizjoterapeuci współpracują z pacjentkami, aby dostosować ćwiczenia do ich potrzeb i możliwości, uwzględniając stan pooperacyjny oraz ewentualne ograniczenia ruchomości. Należy wiedzieć, że ćwiczenia to tylko część rehabilitacji. To również terapia blizn i tkanek, profilaktyka przeciwobrzękowa, terapia przeciwobrzękowa, dobór odpowiedniej bielizny i odzieży dla pacjentki (np. protezy piersi, biustonosza, rękawa kompresyjnego) oraz szeroko pojęta edukacja.

Indywidualne plany fizjoterapeutyczne dla pacjentek po mastektomii

Każdy plan rehabilitacyjny powinien być dostosowany do indywidualnych potrzeb pacjentki. Zawiera on:

  • Terapię blizny – manualne opracowanie blizny często jest konieczne, inaczej narażona jest na powstanie zrostu i przykurczu powięzi okolicznych tkanek.
  • Drenaż i masaż limfatyczny.
  • Ćwiczenia rozciągające i wzmacniające, zwiększające zakres ruchu w stawach.
  • Zasady profilaktyki przeciwobrzękowej.
  • Zasady dbania o bliznę i miejsce operowane oraz o „nową” pierś w przypadku jednoczasowej rekonstrukcji.
  • Zalecenia dotyczące codziennych czynności i ergonomii.
  • Nauka automasażu piersi (w przypadku jednoczasowej rekonstrukcji) i automasażu ręki.
  • Dobór biustonosza, protezy, rękawa kompresyjnego.

Ćwiczenia wykonywane w ramach rehabilitacji po usunięciu węzłów chłonnych

W zależności od stopnia zaawansowania pacjentki, należy obciążać ją ćwiczeniami w sposób stopniowy. Ćwiczenia w ramach rehabilitacji obejmują:

  1. Ćwiczenia na zakresu ruchu: Pomagają w utrzymaniu i poprawie ruchomości stawów kompleksu barkowego. Skierowane są na to, aby bez problemu unosić i odwodzić ramię.
  2. Ćwiczenia wzmacniające: Wzmacniają mięśnie ramienia i obręczy barkowej co jest szczególnie ważne po operacji.
  3. Ćwiczenia oddechowe: obejmuje ćwiczenia np. torem przeponowym. Wspomagają funkcjonowanie układu limfatycznego.
  4. Ćwiczenia relaksacyjne: redukują napięcie i stres – wprowadzamy ćwiczenia gdy pacjentka potrzebuje wyciszenia i relaksu

Wpływ fizjoterapii na poprawę ruchomości kończyn górnych i klatki piersiowej

Regularna fizjoterapia znacząco poprawia ruchomość kończyn górnych i klatki piersiowej. Pomaga w powrocie do pełnej sprawności, zmniejsza ból i napięcie tkanek. Zmniejsza intensywność lub eliminuje skutki uboczne i powikłania leczenia onkologicznego. Dzięki temu pacjentki mogą wykonywać codzienne czynności bez większych problemów, wrócić do swoich aktywności i utrzymać wysoką jakość życia. Fizjoterapeuci starają się jak najlepiej przygotować pacjentkę do tego etapu.

Psychologiczne aspekty rehabilitacji po operacji raka piersi

Operacja raka piersi, w tym wycięcie węzłów chłonnych, ma również ogromny wpływ na zdrowie psychiczne pacjentek. Często towarzyszą temu lęk, depresja i problemy z akceptacją ciała. Dlatego wsparcie psychologiczne jest kluczowym elementem rehabilitacji. Prawidłowo prowadzona fizjoterapia oswoi pacjentkę z jej nowym ciałem, zmniejszy obawę przed wykonywaniem konkretnych ruchów i czynności, oraz przed oglądaniem i dotykaniem własnego ciała.

Znaczenie wsparcia psychologicznego dla pacjentek onkologicznych

Wsparcie psychologiczne pomaga pacjentkom radzić sobie z emocjami, stresem i lękiem. Profesjonalna pomoc psychologa, grupy wsparcia oraz terapia indywidualna mogą znacząco poprawić jakość życia i przyspieszyć proces zdrowienia.

Wpływ rehabilitacji na samopoczucie i akceptację siebie po mastektomii

Rehabilitacja fizyczna i psychologiczna wspólnie wpływają na poprawę samopoczucia i akceptację siebie po mastektomii i leczeniu nowotworu piersi. Ćwiczenia fizyczne, wsparcie psychologiczne oraz zaangażowanie w grupy wsparcia pomagają pacjentkom odzyskać pewność siebie, akceptować swoje ciało i cieszyć się życiem. Chirurgia jednej lub obu piersi wpływa na postrzeganie własnego ciała przez pacjentkę. Dzięki rehabilitacji pacjentki lepiej czują się we własnym ciele.

Grupy wsparcia i ich rola w procesie rehabilitacji

Grupy wsparcia odgrywają ważną rolę w procesie rehabilitacji, oferując miejsce do dzielenia się doświadczeniami, zdobywania informacji i uzyskiwania emocjonalnego wsparcia. Po operacji usunięcia piersi uczestnictwo w grupach wsparcia pomaga pacjentkom poczuć się mniej samotnie i zrozumieć, że nie są same w swojej walce.

Praktyczne wskazówki dla pacjentek po usunięciu węzłów chłonnych

  1. Regularne ćwiczenia: Ćwicz codziennie, aby utrzymać ruchomość i siłę. Wykonuj ćwiczenia w małych seriach po kilka powtórzeń, ale kilka razy dziennie.
  2. Kontrola obrzęku: Monitoruj stan kończyny, stosuj autodrenaż i zasady profilaktyki przeciwobrzękowej.
  3. Pielęgnacja skóry: Dbaj o skórę, unikaj urazów i infekcji, nawilżaj skórę i nie doprowadzaj do powstawania ran.
  4. Wsparcie psychologiczne: Szukaj wsparcia w grupach i u specjalistów.
  5. Zdrowy styl życia: Utrzymuj zdrową dietę i regularną aktywność fizyczną.

Rehabilitacja po usunięciu węzłów chłonnych dołu pachowego jest procesem kompleksowym, wymagającym zaangażowania zarówno pacjentki, jak i zespołu medycznego. Wczesne rozpoczęcie rehabilitacji, indywidualnie dostosowane plany fizjoterapeutyczne oraz wsparcie psychologiczne są kluczowe dla poprawy jakości życia i powrotu do pełnej sprawności.

tel: +48 515 446 411
email: kontakt@evitalrehabilitacja.pl
Rudnickiego 3a lok 16 H

Zapisz się przez formularz kontaktowy

Call Now ButtonZadzwoń teraz