Obrzęk limfatyczny a niewydolność żylna – objawy, leczenie i kompresjoterapia

Objawy niewydolności żylnej – kiedy pojawia się obrzęk?

Do czego prowadzi przewlekła niewydolność żylna i jakie są jej konsekwencje?

Przewlekła niewydolność żylna przyczynia się do tego, że przepływ krwi w żyłach nie jest prawidłowy, a dokładniej mówiąc krew przestaje krążyć i zaczyna zalegać. Gdy stan taki trwa przez dłuższy czas, dochodzi do stopniowo nasilającego się uczucia ciężkości i pełności nóg. Są to pierwsze objawy obrzęku limfatycznego. Zazwyczaj w początkowym okresie dolegliwości te ustępują po odpoczynku nocnym bądź dłuższym utrzymywaniu nóg uniesionych wyżej. Z czasem jednak działania te przestają być wystarczające.

Jakie są objawy niewydolności żylnej?

Oprócz stopniowo narastającego obrzęku limfatycznego, w miarę postępu choroby często nasilają się także przebarwienia skórne (brunatne zmiany) na łydkach oraz stwardnienie tkanek, zwłaszcza w okolicy kostek. Ponadto pojawiać się mogą żylaki i pajączki naczyniowe. Wśród objawów towarzyszących wskazać można także swędzenie skóry, pieczenie, mrowienie czy uczucie rozpierania. Zmiany te świadczą o zmianach troficznych skóry, czyli zaburzeń w jej prawidłowym odżywianiu.

Jak leczyć obrzęk limfatyczny przy niewydolności żylnej?

Obrzęk limfatyczny to schorzenie, na które cierpi wielu pacjentów. Różne są przyczyny tego schorzenia, co musi być uwzględnione podczas diagnozy oraz planowania terapii. Generalnie obrzęk limfatyczny należy poddać Kompleksowej Terapii Przeciwobrzękowej, czyli specjalistycznej fizjoterapii. W przypadku obrzęków, wynikających z niewydolności żylnej oprócz terapii przeciwobrzękowej z kompresjoterapią czasem konieczny jest również zabieg chirurgiczny z zakresu flebologii oraz farmakoterapia. Jeśli obrzękom towarzyszą rany i owrzodzenia żylne, istotne jest również odpowiednie postępowanie zabiegowe oraz zaopatrywanie ran odpowiednio dobranymi opatrunkami wraz ze stosowaną kompresją, np. w postaci bandażowania wielowarstwowego.

Jak skutecznie leczyć obrzęk limfatyczny obecny przy niewydolności żylnej?

Skuteczne leczenie obrzęku limfatycznego, który powstaje w wyniku niewydolności żylnej, wymaga kompleksowego podejścia polegającego na kombinacji różnych metod. Wiodącą rolę pełni tu terapia przeciwobrzękowa, w skład której wchodzi: kompresjoterapia, farmakoterapia oraz – w niektórych przypadkach – również leczenie chirurgiczne.

Terapia przeciwobrzękowa ma formę zabiegów, podczas których wykonujemy manualny drenaż limfatyczny a każdy zabieg kończymy bandażowaniem wielowarstwowym. Wykonuje się serię takich zabiegów a następnie pomiar do produktów kompresyjnych – najczęściej płaskodzianych szytych na miarę lub też odzieży kompresyjnej typu wrap.

Kluczowe są ponadto zmiana stylu życia pacjentów oraz wprowadzenie odpowiednich nawyków w życiu codziennym. Plan leczenia powinien być dostosowany do specyficznych potrzeb i stanu zdrowia danej osoby, a każdy przypadek traktowany indywidualnie.

Kompresjoterapia i bandażowanie – klucz do sukcesu

Jakie są dostępne metody leczenia obrzęku limfatycznego?

Podstawową metodą którą stosujemy w leczeniu obrzęku limfatycznego, zarówno ze współistniejącymi już owrzodzeniami żylnymi, jak i bez nich, jest kompresjoterapia. Polega ona na stosowaniu kompresji, odpowiednio dobieranej przez fizjoterapeutów. Zależnie od stopnia zaawansowania obrzęku dobieramy: bandaże kompresyjne, systemy uciskowe – do redukcji obrzęku a po zredukowaniu dobieramy gotowe produkty uciskowe lub wykonujemy pomiary do produktów płaskodzianych szytych na miarę.

Wspomagająco stosuje się również leczenie farmakologiczne, które obejmuje zalecone przez lekarza specjalistę leki poprawiające przepływ krwi i zmniejszające stan zapalny. W bardziej zaawansowanych przypadkach z kolei rozważa się niekiedy także podjęcie chirurgicznych działań.

Jakie są korzyści z zastosowania kompresji w leczeniu obrzęku limfatycznego?

Zastosowanie kompresji w leczeniu owrzodzeń przynosi wiele korzyści. Przede wszystkim zmniejszamy za jej pomocą panujące nadciśnienie żylne w układzie żył powierzchownych oraz usprawniamy odpływ krwi w żyłach głębokich kończyn dolnych. Tym samym przyczyniamy się do zmniejszenia obrzęku, ponieważ poprawiamy odpływ limfy w naczyniach limfatycznych. Działania te powodują poprawę funkcjonowania pacjenta. Kompresjoterapia wspomagając działanie układu limfatycznego, zmniejsza ryzyko rozprzestrzeniania się różnego rodzaju zakażeń. Jeśli tylko nie istnieją żadne przeciwwskazania, metoda ta powinna być stosowana u większości pacjentów z niewydolnością żylną, a już szczególnie, gdy doszło do otwarcia się ran.

Jakie metody kompresjoterapii stosowane są w leczeniu obrzęku limfatycznego?

Wśród rodzajów kompresjoterapii wyróżniamy m.in. bandażowanie wielowarstwowe kończyny objętej obrzękiem. Wykorzystujemy do tego głównie opaski bandaże uciskowe o krótkim i średnim naciągu. Taka forma terapii stosowana jest w procesie redukcji obrzęku, kiedy to dążymy maksymalnie do zmniejszenia obwodów kończyny. W celu ustabilizowania wyprowadzonego już obrzęku stosujemy z kolei gotowe produkty kompresyjne: płasko- lub okrągłodziane, bądź specjalne systemy uciskowe typu wrap, zapinane na rzepy. Produkty takie są dostępne w różnych stopniach ucisku, które dobieramy indywidualnie w zależności od stopnia zaawansowania obrzęku i potrzeb pacjenta.

Jak działają produkty uciskowe na obrzęk limfatyczny?

Wyroby uciskowe wpływają na obrzęk limfatyczny poprzez wywieranie stałego ucisku na kończynę. Tym samym poprawiamy odpływ limfy i redukujemy obrzęk. Regularne stosowanie takiego zaopatrzenia może znacząco poprawić komfort życia oraz zapobiec powikłaniom związanym z obrzękiem limfatycznym.

Czy u każdego pacjenta możemy wdrożyć kompresjoterapię?

Kompresja niestety nie zawsze jest rozwiązaniem możliwym do zastosowania u każdej osoby. Przed rozpoczęciem terapii musimy ocenić stan zdrowia, aby wykluczyć występujące przeciwwskazania, przede wszystkim niewydolność tętniczą kończyn dolnych. Ponadto pacjenci z ciężkimi chorobami serca i nerek, przewlekłymi infekcjami skóry lub też nieleczoną zakrzepicą żył głębokich również mogą być wykluczeni z terapii kompresyjnej. Przed jej wdrożeniem każdy przypadek powinien być indywidualnie oceniony przez odpowiedniego lekarza specjalistę.

Czy manualny drenaż limfatyczny jest konieczny?

Czy w leczeniu obrzęku limfatycznego ma znaczenie również manualny drenaż limfatyczny?

Drenaż limfatyczny jest kluczowym elementem w terapii obrzęku limfatycznego. Podczas takiego zabiegu uzyskujemy sprawniejszy przepływ chłonki, a to przekłada się na redukcję obrzęku i minimalizowanie ryzyka wystąpienia dalszych groźniejszych powikłań. Regularnie wykonywany drenaż limfatyczny może również poprawić komfort życia pacjentów dotkniętych obrzękiem. Warto wykonywać go nawet u pacjentów zaopatrzonych w odpowiednie produkty kompresyjne, w ramach terapii podtrzymującej efekty.

Powikłania i profilaktyka – jak dbać o nogi?

Jak odpowiednio pielęgnować tkankę i skórę objętą obrzękiem limfatycznym?

Odpowiednia pielęgnacja tkanki i skóry w obrębie kończyny objętej obrzękiem znacznie poprawia jej kondycję oraz przyczynia się do zmniejszenia ryzyka powstania owrzodzeń. Ważne jest, aby utrzymać odpowiedni poziom nawilżenia oraz natłuszczenia skóry, ponieważ w przypadku jej nadmiernego wysuszenia, łatwiej ulega ona nadpęknięciom i uszkadzaniu. To może z kolei dalej prowadzić do powiększania się ran i łatwiejszych infekcji. Unikamy natomiast nadmiernego i długotrwałego moczenia kończyn, ponieważ to również sprzyja osłabieniu kondycji skóry. Świadoma i właściwa pielęgnacja skóry związana jest również bezpośrednio z noszeniem odzieży kompresyjnej. Warto zwrócić uwagę na stosowane środki higieny pod kątem ich kompatybilności z materiałami używanymi w produktach uciskowych, aby nie pogorszyć ich jakości działania.

Jakie mogą być powikłania nieleczonego obrzęku limfatycznego?

Obrzęk limfatyczny nie objęty odpowiednią terapią może prowadzić do poważnych powikłań, które mogą zagrażać zdrowiu i życiu pacjenta. Mamy tu na myśli głównie zakażenia, otwarcie trudno gojących się przewlekłych ran czy też zakrzepicę. Wszystkie te stany znacząco wpływają na pogorszenie jakości życia. Obrzęk limfatyczny, oprócz zwiększania swojej objętości, może również zmieniać konsystencję i robić się bardziej twardszy. Taka sytuacja prowadzi do stopniowego ograniczania ruchomości w stawach kończyny objętej obrzękiem, a to z kolei skutkować może dolegliwościami bólowymi i trudnościami w funkcjonowaniu na co dzień.

Jak zmniejszyć ryzyko rozwoju obrzęku limfatycznego i niewydolności żylnej?</3>

Wśród działań zapobiegających rozwojowi obrzęku limfatycznego i niewydolności żylnej możemy wyróżnić przede wszystkim noszenie profilaktycznej odzieży kompresyjnej. Zwykle są to produkty okrągłodziane w pierwszej klasie ucisku. Rekomendowane są one zwłaszcza osobom, które z uwagi na wykonywany zawód, są zmuszone do długiego przebywania w pozycji stojącej lub siedzącej. Warto ponadto w ciągu pracy robić krótsze, ale częstsze przerwy ze zmianą pozycji oraz wykonanie w ich trakcie kilku prostych, nieobciążających ćwiczeń, jak np. naprzemienne zginanie i prostowanie kolan bądź krążenia stóp. Takie działania przyczyniają się do usprawnienia działania pompy mięśniowej, która tłoczy w kierunku serca krew żylną, ograniczając jej zaleganie w naczyniach. Jeśli nie istnieją żadne przeciwwskazania, takie wyroby uciskowe mogą być noszone także przez kobiety w okresie ciąży.

Jeśli dojdzie do rozwoju niewydolności żylnej nasze produkty kompresyjne powinniśmy zamienić na drugą klasę ucisku.

Jakie znaczenie ma postawienie prawidłowej diagnozy niewydolności żylnej?

Odpowiednio wcześnie postawiona diagnoza i następnie prawidłowo dobrana terapia niewydolności żylnej są niezwykle ważne w zapobieganiu progresowi obrzęku limfatycznego oraz dalszych groźnych powikłań związanych z nim, jak np. owrzodzenia podudzi.

Kiedy warto skonsultować się z lekarzem i zastosować leczenie chirurgiczne?

Chirurgiczne leczenie niewydolności żylnej może być kluczowe w niektórych przypadkach. Mechaniczne usunięcie żylaków bądź też przywrócenie prawidłowego przepływu krwi w uszkodzonych żyłach może znacznie poprawić wyniki leczenia. Operacje chirurgiczne są zazwyczaj wskazane, gdy doszło do powstania owrzodzeń żylnych, trudnych do wyleczenia za pomocą standardowych konwencjonalnych metod lub też gdy istnieje ryzyko wystąpienia poważnych powikłań.

mgr Anna Zawiślak