ul. Rudnickiego 3a lok 16 H, 01-858 Warszawa
Obrzęk limfatyczny - czy możliwa jest jego redukcja?
warto zawalczyć o siebie!

Obrzęk limfatyczny jest częstym powikłaniem leczenia nowotworów. Wynika to z przebiegu terapii –  usunięcia węzłów chłonnych lub zastosowania radioterapii. Skutkuje to zaburzeniami w odpływie chłonki, ponieważ fizjologiczne drogi odpływu zostały zablokowane. W tkankach zalega nieodprowadzona limfa, w której składzie jest białko, tłuszcze, woda, kurz, toksyny.

Przy odpowiednim postępowaniu można znacząco zmniejszyć a nawet całkowicie zredukować obrzęk limfatyczny. Niestety bardzo często brakuje właściwej terapii, obrzęk jest bagatelizowany, przez co zaczyna być źródłem kłopotów.

Pacjent może nie zauważyć początku problemów, czyli fazy utajonej, w której układ limfatyczny pracuje „na wysokich obrotach” ale jeszcze  nie widać obrzęku. W momencie wystąpienia obrzmienia pojawia się uczucie ciężkości kończyny, dyskomfort, kłopoty z doborem ubrań. Z czasem zmniejszają się zakresy ruchu i siła mięśniowa, co utrudnia funkcjonowanie oraz pracę. Pacjenci określają, że dotknięta obrzękiem kończyna jest inaczej odczuwalna, nieswoja. Obrzęk ma charakter postępujący. Noga lub ręka robi się coraz bardziej spuchnięta. Białko, które zalega w tkankach, ma wysokie ciśnienie onkotyczne, czyli siłę ssącą co powoduje wiązanie wody. Ponadto białko w wyniku zastoju ulega procesom fibrosklerotycznym, czyli takim w wyniku których powstają zwłóknienia, obrzęk robi się twardy a skóra gruba. Nasilający się dyskomfort wraz z powiększającym się obwodem powoduje z czasem wykluczenie tej osoby z normalnego życia społecznego i zawodowego.

Wystąpienie obrzęku nie musi być tak pesymistyczne. Procesom tym możemy zapobiec dzięki odpowiedniej fizjoterapii. Właściwym sposobem postępowania z obrzękiem jest Kompleksowa Terapia Przeciwobrzękowa, uwzględniająca przyczyny powstania obrzęku i co bardzo ważne – jest ona wolna od skutków ubocznych. Dzięki tej terapii możemy znacząco zredukować obrzęk. Stopień redukcji zależy od nasilenia obrzęku oraz od tego jak długo powstawał. Ponadto dzięki odpowiednim technikom powięziowym możliwe jest zniwelowanie dolegliwości takich jak ból, mrowienie, pieczenie, uczucie ciężkości, ciągnięcia. Terapia przeciwobrzękowa zawiera kilka elementów, których stosowanie razem przynosi skutek w walce z obrzękiem.

Do tych elementów należą:

1
Terapia obrzękowa  
Polega na wykonaniu mocniejszych chwytów w celu uelastycznienia tkanek i blizn.
2
Manualny drenaż limfatyczny (MDL – potocznie –  masaż limfatyczny)
Jest nieodzowny w odprowadzeniu nadmiaru chłonki. To przyjemna część terapii, bardzo relaksacyjna dla pacjenta i zdecydowanie niebolesna. Drenaż limfatyczny rozpoczynamy od węzłów chłonnych. Następnie wykonujemy delikatne chwyty drenażowe w kierunku istniejących węzłów. U pacjentów onkologicznych, u których usunięto którąś grupę węzłów, zmieniamy fizjologiczną drogę odpływu.
3
Kompresja (terapia uciskowa)

W początkowej fazie polega na bandażowaniu a następnie na noszeniu uciskowego rękawa lub pończochy. Jest konieczna w walce z obrzękiem.

4
Gimnastyka
Dzięki niej uruchamiamy pompę mięśniową, zwiększając tym fizjologiczny odpływ z tkanek. Pełny jej efekt uzyskujemy w połączeniu z kompresją. Bandaże są „dodatkową” powięzią, która ogranicza przestrzeń dla pracujących mięśni. W związku  z tym płyny, które nie są ściśliwe muszą ulec odpłynięciu.
5
Terapia oddechowa  

Wykonywana w połączeniu z ćwiczeniami. Jej sens polega na wykorzystywaniu ciśnienia abdominalnego (brzusznego) oraz torakalnego (w klatce piersiowej) dla ułatwienia odpływu limfy z obrzękniętej okolicy zgodnie z zasadą przepływu od większego ciśnienia do mniejszego.

6
Pielęgnacja skóry

Dbałość o skórę jest bardzo ważna ze względu  na utrzymanie jej elastyczności, zapobieganie podrażnieniom i stanom zapalnym.

7
INFORMACJE DLA PACJENTA

Pacjent musi być poinformowany o czynnikach nasilających obrzęk, o tym czego powinien unikać i jak dbać o opuchniętą kończynę. Ponadto powinien być poinformowany o możliwościach terapii.

Bardzo często bagatelizowana jest kompresja. Należy pamiętać, że jest ona jednym z ważniejszych elementów terapii. Choć na początku budzi niechęć i sprzeciw wśród pacjentów, to jednak już po pierwszych dniach pacjenci sami doceniają jej walory i rozumieją konieczność stosowania. Duża rola w tym zagadnieniu leży po stronie fizjoterapeuty i lekarza aby wytłumaczyć pacjentowi jak ważne jest jej stosowanie.

W Evital Rehabilitacja pracujemy z pacjentami z obrzękami limfatycznymi. Terapia ta przynosi pozytywne efekty choć nie jest to łatwa praca. Wymaga wiele wysiłku, cierpliwości i samozaparcia zarówno ze strony fizjoterapeuty jak i pacjenta. Warto tę walkę podjąć, ponieważ dzięki niej pacjent wraca do normalnego funkcjonowania, pracy, uprawiania sportu.

Ewa Włodarczyk

Related Posts

Call Now ButtonZadzwoń